info@provataslaw.gr

2310 270 580

Αρχική // Νέα // Ο θεσμός της διαμεσολάβησης
Ο θεσμός της διαμεσολάβησης

Ο θεσμός της διαμεσολάβησης

 

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Το γραφείο μας διαθέτει συνεργάτιδα-διαπιστευμένη διαμεσολαβήτρια του Υ.Δ.Α.Δ.

 

Η διαμεσολάβηση είναι ένας εναλλακτικός τρόπος επίλυσης διαφορών , ο οποίος εισήχθη στην Ελλάδα με το Ν. 3898/2010 (ΦΕΚ Α΄211/16-12-2010) – «Διαμεσολάβηση σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις κατ’ εφαρμογή της «Οδηγίας 2008/52/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου της 21ης Μαίου 2008».

Τα βασικότερα Μέσα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών είναι οι Διαπραγματεύσεις, η Πρώιμη Ουδέτερη Αξιολόγηση, η Συμφιλίωση, η Διαμεσολάβηση και η Διαιτησία. Το μεγαλύτερο, ωστόσο, πλεονέκτημα της διαμεσολάβησης σε σύγκριση με τις άλλες μορφές εναλλακτικής επίλυσης των διαφορών είναι η δυνατότητα των μερών να διαμορφώνουν μόνα τους από κοινού τους όρους της μεταξύ τους συμφωνίας σε συνδυασμό με τη δυνατότητα αποχώρησής τους από τη διαδικασία ανά πάσα στιγμή.

Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο της διαμεσολάβησης περιλαμβάνεται στο Κεφάλαιο Β του Ν. 4512/2018, στον οποίο ρυθμίζονται όλα τα σχετικά με τον θεσμό ζητήματα. Σύμφωνα με το υπουργείο, «οι αλλαγές που επέρχονται με τη διαμεσολάβηση στον κλάδο της εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών, συνιστούν νέο σταθμό για την ισόρροπη προώθηση ενός πλήρους δικαιϊκού συστήματος, το οποίο συνδράμει σε μια ταχεία, αποτελεσματική, οικονομικά ορθότερη και εκσυγχρονισμένη με τις διεθνείς και ευρωπαϊκές επιδιώξεις, πρόσβαση στην δικαιοσύνη».

 

ΕΝΝΟΙΑ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ

Η διαμεσολάβηση ορίζεται ως «μια διαρθρωμένη διαδικασία κατά την οποία δύο ή περισσότερα μέρη βοηθούνται από ένα ουδέτερο τρίτο μέρος για να διαπραγματευτούν μια συμφωνία».

Από τον παραπάνω ορισμό προκύπτουν πέντε βασικά στοιχεία :

Εκούσια διαδικασία – τόσο η αρχική απόφαση για συμμετοχή στη διαδικασία όσο και η απόφαση για συνέχιση της συμμετοχής στη διαμεσολάβηση ανήκει αποκλειστικά στη διακριτική ευχέρεια των μερών, τα οποία μπορούν να αποχωρήσουν οποιαδήποτε στιγμή , χωρίς να χρειάζεται να δικαιολογήσουν την αποχώρησή τους.

Διαφορά – τα μέρη εμπλέκονται σε  μια διαφορά στο χώρο των αστικών  και εμπορικών υποθέσεων, πρέπει δε να έχουν την εξουσία να διαθέτουν το αντικείμενο της διαφοράς σύμφωνα με τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου  

Βοηθούνται – ο διαμεσολαβητής βοηθάει τα μέρη να επιλύσουν τη διαφορά και δεν επιλύει αυτός τη διαφορά τους αντί για αυτούς. Δεν υποβάλλει ο ίδιος προτάσεις ή λύσεις αλλά διευκολύνει τα μέρη να επικοινωνήσουν, να εντοπίσουν τα προς διευθέτηση ζητήματα και να προτείνουν τα ίδια πιθανές λύσεις (διευκολυντικό μοντέλο – facilitative).

Ουδέτερο τρίτο μέρος – ο διαμεσολαβητής είναι ουδέτερο τρίτο μέρος και δεσμεύεται από τον Κώδικα Δεοντολογίας των Διαμεσολαβητών, ο οποίος προβλέπει συγκεκριμένες δεσμευτικές υποχρεώσεις, κανόνες και αρχές (άρθρα 189 – 192 του Ν. 4512/2018) που συνίστανται στην αμεροληψία, την ουδετερότητα, την ανεξαρτησία – σύγκρουση συμφερόντων , την εχεμύθεια-απόρρητο.

Να διαπραγματευτούν μια συμφωνία – η διαμεσολάβηση αποτελεί επιβοηθούμενη διαπραγμάτευση και ο διαμεσολαβητής έχει τον έλεγχο της διαδικασίας υπό την έννοια ότι κατευθύνει και διευκολύνει αυτή, χωρίς να υποβάλει προτάσεις, απόψεις ή γνώμη. Εστιάζει στα συμφέροντα και στις ανάγκες των μερών και διασφαλίζει ότι τα ίδια τα μέρη καταλήγουν σε μια κοινά αποδεκτή λύση.

 

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΜΕΡΗ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΟΥΝ ΤΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ;

–  Γιατί μπορούν να επιλύσουν πιο άμεσα και γρήγορα τη διαφορά τους χωρίς χρονοτριβές και καθυστερήσεις

– Γιατί σε πολλές περιπτώσεις έχει χαμηλότερο κόστος από το Δικαστήριο και είναι διαδικαστικά ευκολότερη

– Γιατί διαπραγματεύονται υποβοηθούμενα από το Διαμεσολαβητή, ο οποίος ενθαρρύνει τα μέρη να σκεφτούν τρόπους επίλυσης των προβλημάτων, διαθέτει ποικιλία από στρατηγικές και εργαλεία για να βοηθήσουν στην επίλυση και να άρουν πιθανά αδιέξοδα, διευκολύνει την «εξιλεωτική» εκδήλωση των συναισθημάτων των μέρων, τα οποία εν τέλει καταλήγουν στη λύση που τα ίδια έχουν επιλέξει

– Γιατί η συμφωνία επίλυσης της διαφορά των μερών (που περιλαμβάνεται στο Πρακτικό της Διαμεσολάβησης), εφόσον περιέχει αξίωση που μπορεί να εκτελεστεί αναγκαστικά, τότε από την κατάθεσή της στη γραμματεία του Μονομελούς Πρωτοδικείου αποτελεί εκτελεστό τίτλο, σύμφωνα με την περ. γ΄της παρ. 2 του άρθρου 904 ΚΠολΔ και έχει ισχύ δικαστικής απόφασης

– Γιατί η διαδικασία καλύπτεται από εχεμύθεια και οι πληροφορίες που έχουν προκύψει από τη διαμεσολάβηση τηρούνται απόρρητες

– Γιατί τα μέρη μπορούν να διατηρήσουν τις καλές τους σχέσεις, να αποφύγουν τη δημοσιότητα που τυχόν τους βλάπτει καθώς και τις έντονες αντεγκλήσεις.

 

ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΠΩΣ ΥΠΑΓΕΤΑΙ ΜΙΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΤΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

Τα μέρη μπορούν εκουσίως να υπαγάγουν τη διαφορά τους στη Διαμεσολάβηση σε οποιοδήποτε στάδιο βρίσκεται, πριν ή ακόμα και ύστερα από την ενδεχόμενη προσφυγή τους στη Δικαιοσύνη, αρκεί να πρόκειται για  διαφορές Αστικού και Εμπορικού Δικαίου για τις οποίες τα μέρη έχουν εξουσία διάθεσης του αντικειμένου, δηλαδή για τις οποίες δεν απαιτείται από τον νόμο η έκδοση δικαστικής απόφασης για την επίλυσή τους.

Ενδεικτικά, μπορούν να υπαχθούν στη Διαμεσολάβηση οι διαφορές: μεταξύ Εργαζομένων και Εργοδοτών, Εταιρικού και ευρύτερου Εμπορικού δικαίου, Τραπεζικού δικαίου, Οικογενειακού Δικαίου, Εμπραγμάτου δικαίου, διαφορές από αμοιβές, από αυτοκινητικά ατυχήματα, μισθωτικές διαφορές και διαφορές που προκύπτουν από την εκτέλεση τεχνικών έργων, συμβάσεων κ.λπ., διαφορές από την οροφοκτησία, ιατρικές διαφορές κτλ

Στο άρθρο 182 του ν. 4512/2018, του οποίου η εφαρμογή είχε ανασταλεί μέχρι τις 16.9.2019 προβλέπεται ότι για συγκεκριμένες και μόνο διαφορές η υπαγωγή στη Διαμεσολάβηση αποτελεί υποχρεωτικό προστάδιο και αποτελεί προϋπόθεση του παραδεκτού της συζήτησης της αγωγής στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί λύση στη Διαμεσολάβηση.

Και στις δυο περιπτώσεις τα μέρη παραμένουν στη διαδικασία μόνο εφόσον το επιθυμούν η δε επίλυση της διαφοράς επαφίεται αποκλειστικά στην βούληση τους, γίνεται δηλαδή ύστερα από έγγραφη συμφωνία.

 

ΝΕΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Με την τελευταία νομοθετική πρωτοβουλία τροποποιούνται συγκεκριμένες διατάξεις του Ν. 4512/2018 (άρθρο 206) και συγκεκριμένα, μετατίθεται για τις 30-11-2019 η έναρξη ισχύος του άρθρου 182 του ανωτέρω νόμου σχετικά με την υποχρεωτική υπαγωγή ορισμένων ιδιωτικών διαφορών στη διαδικασία της διαμεσολάβησης και συνακόλουθα, την κατάθεση των σχετικών δικογράφων από την ημερομηνία αυτή. ( Η έναρξη ισχύος της ανωτέρω διάταξης είχε μετατεθεί για τις 16-9- 2019 ).

Ειδικότερα, στην παράγραφο 2 του άρθρου 182, προσδιορίζονται οι διαφορές ιδιωτικού δικαίου που υπάγονται στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία (ΥΑΣ), δηλαδή, σε μία συνεδρία των μερών με τον διαμεσολαβητή, επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης της υπόθεσης.

Οι διαφορές αυτές είναι: α) οι οικογενειακές διαφορές, πλην των γαμικών διαφορών που αφορούν το διαζύγιο, την ακύρωση του γάμου, την αναγνώριση της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας γάμου και των διαφορών από τις σχέσεις γονέων και τέκνων (προσβολή πατρότητας, μητρότητας κλπ) (παράγραφος 1 περιπτώσεις α', β' και γ' και παράγραφος 2 του άρθρου 592 ΚΠολΔ), καθώς και

β) όλες οι διαφορές που εμπίπτουν στην καθ’ ύλη αρμοδιότητα του Μονομελούς και Πολυμελούς Πρωτοδικείου και εκδικάζονται κατά την Τακτική Διαδικασία του ΚΠολΔ.

Οικογενειακές διαφορές

Αναφορικά με τις οικογενειακές διαφορές, στο υποχρεωτικό προστάδιο της διαμεσολάβησης υπάγονται αυτές που αφορούν :

α) Στη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών των συζύγων

β) Κάθε άλλου περιουσιακού δικαίου διαφορά που απορρέει από τη σχέση των συζύγων ή των γονέων και τέκνων

Σημειωτέον ότι στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και οι διαφορές που προκύπτουν από το Ν. 3719/2008 για την ελεύθερη συμβίωση.

γ) Στον καθορισμό, την μείωση ή την αύξηση της συνεισφοράς καθενός από τους συζύγους για τις ανάγκες της οικογένειας, της διατροφής που οφείλεται λόγω γάμου, διαζυγίου ή συγγένειας, των δαπανών τοκετού και της διατροφής της άγαμης μητέρας καθώς και της διατροφής της μητέρας από την κληρονομική μερίδα που έχει επαχθεί στο τέκνο που αυτή κυοφορεί.

δ) Στην άσκηση της γονικής μέριμνας αναφορικά με το τέκνο κατά τη διάρκεια του γάμου ή ο\όταν πρόκειται για τέκνο χωρίς γάμο των γονέων του, τη διαφωνία των γονέων κατά την κοινή άσκηση από αυτούς της γονικής μέριμνας, καθώς και την επικοινωνία των γονέων και των λοιπών ανιόντων με το τέκνο.

Οι οικογενειακές διαφορές που εξαιρούνται του υποχρεωτικού προσταδίου της διαμεσολάβησης είναι :

α) Το διαζύγιο

β) Την ακύρωση του γάμου

γ) Την αναγνώριση ή την ανυπαρξία γάμου

δ Την προσβολή της πατρότητας ή μητρότητας

ε) Την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει σχέση γονέα και τέκνου ή γονική μέριμνα

στ) Την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη η εκούσια αναγνώριση ενός τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του ή η εξομοίωσή του με τέκνο γεννημένο σε γάμο λόγω επιγενόμενου γάμου των γονέων του καθώς και την προσβολή της εκούσιας αναγνώρισης

ζ) Την αναγνώριση ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άκυρη υιοθεσία

 

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΟΥ ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΥΠΑΓΩΓΗ ΣΕ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

Στην παράγραφο 3, αναφέρονται οι διαφορές που εξαιρούνται ρητά από την υποχρεωτική αρχική συνεδρία (ΥΑΣ) και είναι:

α) η κύρια παρέμβαση που είναι συναφής με τις υποθέσεις που υπάγονται σ’ αυτήν (ΥΑΣ),

β) οι διαφορές με το Δημόσιο ή ΟΤΑ ή ΝΠΔΔ, π.χ. φορολογικές, τελωνειακές ή διοικητικές υποθέσεις ή αξιώσεις κατά του κράτους λόγω πράξεων ή παραλείψεων κατά την άσκηση της κρατικής εξουσίας. Ωστόσο, στις περιπτώσεις που το δημόσιο, τα ΝΠΔΔ, ΟΤΑ δεν μετέρχονται δημόσιας εξουσίας, εξομοιώνονται κατά τη δράση τους με ιδιώτες, με αποτέλεσμα οι αναφυόμενες διαφορές ως ιδιωτικές διαφορές να υπάγονται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων και να είναι για αυτές επιτρεπτή η διαμεσολάβηση.

γ) οι διαφορές, στις οποίες οι διάδικοι δικαιούνται νομικής βοήθειας ή το ευεργέτημα της πενίας.

δ) οι δίκες οι σχετικές με την εκτέλεση

ε) η ανακοπή των άρθρων 632 και 633 παρ. 2 ΚΠολΔ

στ) κάθε άλλη περίπτωση στην οποία δεν προβλέπεται αναστολή εκτέλεσης κατά τις κείμενες διατάξεις του νόμου

ζ) οι διαταγές πληρωμής



ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Επικοινωνήστε μαζί μας

Όμιλος Νομικών Προβατά Σωκράτη

Our firm has an excellent reputation and is known for providing quality, individualized service and attention to clients needing services. Our team members are specialized in different fields of law. Do not hesitate to contact us and we will redirect you to the most suitable lawyer taking into account the nature of your case.

Newsletter

Newsletters

Μείνετε ενημερωμένοι για τις υπηρεσίες και τα προϊόντα μας που συνεχώς εξελίσσονται. Αφήστε μας το e-mail σας και εγγραφείτε στο newsletter μας.

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.

Επικοινωνία

Όμιλος Νομικών Σωκράτη Προβατά

Μητροπόλεως 44, 54622, Θεσσαλονίκη

2310 270 580

2310 233 821

info@provataslaw.gr

www.provataslaw.gr